Wat leert Japan ons over co-creatie? Architect Hanneke Stenfert reisde in februari en maart door het land om hier antwoord op te vinden. Ze bezocht projecten en sprak architecten, stedenbouwkundigen, onderzoekers, ondernemers en andere initiatiefnemers die zich inzetten voor een betere leefomgeving voor en met bewoners.
De sterke vergrijzing en bevolkingskrimp in Japan maken de directe betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving steeds urgenter. Vooral voorsteden en plattelandsgebieden kampen met de gevolgen van krimp. Grote hoeveelheden woningen en andere gebouwen staan leeg, buurten en gemeenschappen staan onder druk. Zowel bewoners als vastgoedeigenaren worden uitgedaagd tot creativiteit om de leefbaarheid van deze plekken te behouden.
Zo bezocht Hanneke gebouweigenaar Yoshihara in Fukuoka. Leegstand in zijn appartementen- en bedrijfsverzamelgebouwen prikkelde hem tot andere voorwaarden voor zijn huurders. Waar Japanse huurders gewoonlijk nog geen spijker in de muur mogen slaan, nodigde Yoshihara mensen uit hun droomwoning of -werkplek zelf te klussen. Hij ondersteunde de klussers door op de begane grond een materialenwinkel te huisvesten en klusadvies ter beschikking te stellen. Deze vrijheid trok creatieve bewoners en ondernemers, die elkaar tijdens het klussen goed leerden kennen. De gemeenschapszin die ontstond verspreidde zich als een lopend vuurtje. De aanvankelijk onaantrekkelijke gebouwen zijn inmiddels gewilde plekken in de stad.
Hanneke bezocht Japan als onderdeel van haar onderzoek naar co-creatie in verschillende landen. Eerder bezocht ze Chili. Het onderzoek wordt mogelijk gemaakt met de Marina van Dammebeurs, die Hanneke in 2019 in Delft won.
